çıyan ilaçlama


çıyan ilaçlama

Çıyan(Chilopoda) zehirli haşereler sınıfına girer ve görünüş itibariyle bilinen kırkayaklara benzerlik göstermektedir. Çıyan eklem bacaklı canlı olup kırkayak sınıfında yer alır.

  • Kırkayağın zehri ağzında çıyanın ise ayaklarında bulunur
  • Kırkayağın her vücut segmentinde 2 çift ayak bulunurken çıyanda tek çift ayak bulunur.

Çıyan dağda, çayırda, nemli yerlerde, taş ve kaya diplerinde, ormanlarda ise yaprakların altında, ağaç kabukların arasında bulunurlar. Çıyan yuvasını daha önce kazdığı toprağın derin yerlerine, taş altlarına ve ağaç kabuklarının arasında yapar. İlkbahar ve sonbahar aylarında yuvalarına yağmurdan dolayı su girdiğinden evlere ve yüksek kısımlara tırmanırlar. Yuva yaptıkları yer diğer haşerelerde olduğu gibi duvar çatlakları, döşeme altları, pencere ve kapı kenarlarıdır.

Çıyan zehri insana nasıl bulaşır?

Çıyanda zehir ayaklarında olduğunu söylemiştik insanlara temas etmesi ya da sokması durumunda zehir bulaşır.

Çıyan ne zaman görünür?

Zamanlarını yuvalarında geçiren çıyanlar geceleri beslenmek için etrafta gözükürler ve herhangi bir nedenden ötürü yuvalarının bozulması da görünme sebepleri arasında yer alır.

Çıyan ısırdığında canlının vücudunda  şişme, kızarıklık, kaşıntı ve şiddetli acı hissedilir. İnsanı ısırdığı zaman  iştahsızlık,halsizlik, kusma,bulantı, baş ağrısı gibi belirtiler görülür.

Çıyanlar eşeyli ürüme yaparlar. Çıyanlar çiftleştikten sonra çişftleştiği ortama daha sonra onlarca yumurta bırakırlar. Yumurtalar beli bir sıcaklıkta olgunluğa erişip çatlamaya başlar ve çıyan yavrusu ortaya çıkar. Ymurtadan çıkan çıyan yavruları besin bulmak için etrafa yayılırlar.
Çıyan ısırdıktan sonra ısırılan kişi en kısa zamanda en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalı. Çıyanlar insanlar ve diğer canlılar için çok tehlikeli bir haşere olduğu için mutlaka görüldüğünde bu haşere ile mücadele edilmesi gerekir. Bunun için çıyanın görüldüğünde ilaçlanması gerekir.

Çıyan ile nasıl mücadele edilmelidir?

  • İlk başta ortamın hijyeni sağlanmalıdır.
  • Çıyan kolay kolay ölmeyen bir haşeredir.  İlaçlama yapılırken kullanılacak olan kimyasal maddeler diğer haşere türlerine göre daha yoğun kullanılmalıdır.
  • Çıyan toprak altında ve döşemelerin altında saklandığı düşünüldüğünde en etkili ilaçlama yöntemi sisleme şeklidir.